Bijzondere gesprekken

In gesprek met J.B. Ocean

Blauw is het weergaloze debuut van de vriendinnen Joke Vander Aa en Barbara de Smedt. Het boek is uitgegeven onder de naam J.B. Ocean en zag in 2019 het levenslicht. In eerste instantie hebben de auteurs deze bijzonder mooie roman in eigen beheer uitgegeven, maar al snel werden ze opgemerkt door Hamley Books. Blauw zag deze maand opnieuw, en deels bewerkt, het levenslicht en werd meteen bij uitkomst jubelend ontvangen. Niet zo gek, want het verhaal gaat onder je huid zitten, sleurt je mee en weet de lezer diep te raken.
Natuurlijk was ik mede daardoor meteen zéér benieuwd naar de creators van Blauw en besloot ik om met ze in gesprek te gaan.


Hoe is het om samen aan een boek te werken?
Barbara: Het was erg stimulerend om samen het verhaal te bedenken. Met twee schrijven gaat eigenlijk erg snel omdat je twee stel hersens hebt die creatief aan de slag gaan. We hebben veel lol gehad tijdens het bedenken van de verhaallijn en door er samen over te praten kwamen de personages ook sneller tot leven. Er zijn natuurlijk ook nadelen, je moet het steeds eens zijn met elkaar, bijvoorbeeld. Maar daar hadden we niet veel moeite mee. Wat ik wel moeilijk vond was om het boek samen te herschrijven. Je kan namelijk niet zomaar dingen beginnen veranderen in de tekst, je moet steeds elkaars toestemming vragen dus dat duurt allemaal wat langer. Maar hey, het was het allemaal waard. Samen aan een boek werken als vriendinnen maakt je vriendschap nog hechter. Ik zou het zo opnieuw doen!

Geen hoogstaande ruzies dus voor jullie? 😉
Barbara: Nee, hoor.
Joke: Zeker niet, dat ligt ook simpelweg niet in onze aard denk ik. (Als onze mannen dit lezen kan er misschien wel een wenkbrauw omhoog schieten ;-)). We wilden het beiden gewoon leuk houden en deden daarom ieder tijdig water bij de wijn. Maar eigenlijk is dat niet vaak nodig geweest. We hadden gelukkig vaak dezelfde ideeën. Het hele schrijversproces heeft nooit als een strijd aangevoeld. Het zou misschien anders zijn geweest als één van ons reeds ervaring had met het schrijven van een boek, waardoor die ene persoon dan meer zeggenschap zou krijgen of eisen. Maar het was voor ons beiden ‘onze eerste keer’, dus zijn we op gelijke voet begonnen en blijven schrijven.

In het verhaal speelt vriendschap een belangrijke rol. Hebben jullie daarbij geput uit de band die jullie samen hebben?
Joke:
We waren het er snel over eens dat vriendschap centraal zou staan in ons verhaal. En het feit dat ‘Blauw’ is ontstaan vanuit onze vriendschap maakt dat het bijna onvermijdelijk is dat je dan vanuit je eigen vriendschap put. Maar ook vanuit vriendschappen met andere mensen. Het is een heel dankbaar thema om over te schrijven omdat we het beiden ook een onmisbare factor in ons leven vinden.

De grootste rode draad is daarnaast een geheim uit het verleden. Was dat ook jullie uitgangspunt toen jullie aan dit verhaal begonnen?
Barbara:
Eigenlijk wel. Ons eerste idee was om een verhaal over twee koppels te schrijven die zonder dat ze het weten een band hebben met elkaar vanwege iets uit hun verleden. Na enkele glazen wijn begon die verhaallijn echter een andere richting uit te kronkelen en… tja, meer kan ik niet zeggen om geen spoilers weg te geven, maar we hebben er nog het een en ander bij gefantaseerd.

Het eindresultaat hebben jullie met het nodige inlevingsvermogen neergezet. Hoe voelde het toen jullie debuut écht klaar was?
Joke:
We hebben ons inderdaad enorm in het verhaal ingeleefd. Dat was tijdens het schrijven soms al best emotioneel. Uiteindelijk zijn we er zo’n anderhalf jaar mee bezig geweest en maakten Ella, Olivia en de andere personages quasi dagelijks deel uit van ons leven. Voor mij voelde het soms aan alsof ze echt bestonden. Toen het boek dan uiteindelijk ‘klaar’ was, was dat ook best emotioneel. Zo was het bijvoorbeeld erg spannend om de reacties af te wachten. Maar toch waren we stiekem al best trots op het feit dat we het helemaal hadden afgewerkt, samen. Er was ook plots ‘een leegte’ na het schrijven. Die voelde ergens opgelucht, omdat het toch best intens was geweest. Anderzijds was er de onzekerheid ‘is het verhaal wel echt af?’.  Het mooie was dat, omdat we alles samen hadden gedaan, we al die -soms overrompelende- emoties ook konden delen. We begrepen elkaar heel goed, hoewel we er ieder op onze eigen manier mee omgingen. Als ik het gevoel in één woord mag samenvatten dan is dat ‘heerlijk’. Het verhaal is ontstaan vanuit liefde en vriendschap, gaat over liefde en vriendschap, en door het boek rond te laten reizen verspreiden we die liefde en vriendschap. Dat vind ik persoonlijk een zalig gevoel.

Over de onzekerheden en angst gesproken: wat doen de reacties tot nu toe met jullie?
Barbara:
O jee, daar duw je op mijn zwakke plek. Joke en ik zijn daar heel anders in. Zij is op dat vlak terecht heel nuchter en laat zich niet van de wijs brengen door de mening van mensen die ze niet kent, ik heb dat wel. Die eerste dagen na de release kon ik letterlijk niet slapen van de stress, zo bang was ik dat het boek afgeschoten zou worden. Ik weet dat een recensie geen persoonlijke aanval is (of liefdesverklaring, haha), maar toch kan ik het niet loskoppelen. Je stelt je natuurlijk wel erg kwetsbaar op als je een boek schrijft, je stopt er hart en ziel in en als daar op getrapt wordt is dat niet fijn. Wacht even, nu klink ik alsof we veel negatieve reacties kregen en dat is helemaal niet zo, integendeel. Elke nieuwe positieve recensie doet waanzinnig veel deugd, vooral die waarin duidelijk wordt dat de lezer het boek echt begrepen heeft en de personages in zijn of haar hart heeft gesloten. Dat vind ik echt ontroerend. En zoals Joke al zei, het feit dat we ons gevoel daarover met elkaar kunnen delen maakt het eens zo bijzonder.

Ik denk persoonlijk dat niet iedereen beseft dat je, als je een verhaal publiceert, een stuk van jezelf blootgeeft. Waar komt bij jullie die drang om te schrijven vandaan?
Joke:
Het is inderdaad een drang. Of een ‘oprechte goesting’ zoals wij het ook wel noemen. Zoals sommige mensen de drang voelen om te sporten, of muziek te maken, voelden wij een drang die bijna als een behoefte aan voelde om een boek te schrijven. Ik vermoed dat de genen daar voor iets tussen zitten. In mijn familie was die drang er langs moeders kant ook, mijn oma droomde om schrijfster te worden, mijn moeder pent ook vaak, mijn zus (Ineke Vander Aa) heeft een boek gepubliceerd… En als ik me niet vergis was die drang er bij Barbara’s familie ook. We zijn er dus een beetje mee opgegroeid, maar zijn de eerste generatie die er ook effectief iets concreets mee gedaan heeft. Het schrijven op zich voelt ook heel natuurlijk aan, als een bloem die al enkele generaties in haar knop zit, en nu door onze handen ontluikt.

Wat prachtig! Zat lezen er dan ook al vroeg in?
Barbara:
Absoluut. Ik was een echte ’seut’ in de lagere school, altijd met mijn neus in de boeken. Elke zondag gingen we naar de Antwerpse stadsbibliotheek en de vijf boeken die ik mocht uitlenen waren op dag drie al uit. Ik wou ook al van jongs af aan schrijfster worden, dat schreef ik bij ‘beroep’ in de vriendenboekjes. Dierenarts was toen ook een optie, maar dat zal er niet meer van komen denk ik. Ik heb lezen echt van thuis meegekregen, mijn ouders zijn beide fervente lezers, er werd weinig TV gekeken bij ons. Mijn tante werkte in een bibliotheek en als we op vakantie naar Frankrijk gingen bestond een derde van onze bagage dankzij haar uit boeken, ha ha. Dus ja, het zat er al vroeg in bij mij.

Welk boek heeft jullie als kind echt gegrepen?
Joke:
Als jong kind beperkte het lezen zich vooral tot strips, vrees ik. Ik was eerder een buitenkind dat in het bos kampen bouwde of ik speelde binnen samen met mijn zus met onze poppen. Pas in de adolescentie begon ik boeken te verslinden. Zo herinner ik me een verplicht boek op school ‘Christiane F’. Dat boek had me aangegrepen omwille van het verhaal, maar het maakte ook de leesmicrobe in me los. Ik las graag thrillers, sleurde de dikke boeken van bijvoorbeeld John Grisham overal met me mee zodat ik elk vrij momentje kon lezen.

Hebben de verhalen die jullie gelezen hebben ook inspiratie opgeleverd voor Blauw?
Barbara:
In mijn geval zeker niet. Als kind las ik de boeken van Roald Dahl, Jan Terlouw en Thea Beckman. Mijn favoriete jeugdboek aller tijden is ‘Het geheime dagboek van Adriaan Mole, 13 en 3/4’ van Sue Grafton, daar heb ik echt tranen mee gelachen. Later werden dat net als bij Joke ook thrillers, zeker toen ik de Engelse pockets in mijn ouders hun boekenkast ontdekte. Ik ben een Nicci French fan en dat is ook een schrijversduo, maar verder gaat de vergelijking met Blauw helemaal niet op. Zelf vind ik het trouwens erg moeilijk om Blauw met een ander boek te vergelijken, of met een auteur. Daar ben ik wel erg benieuwd naar, hoe andere mensen dat zien.

Persoonlijk vind ik het een onderscheidende roman en niet te vergelijken. Ik heb de boeken in mijn kasten op genre en subgenre staan en bij mij staan jullie tussen Lucinda Riley, Sarah Jio en Nicholas Sparks. Ik wist het anders ook niet, haha. 
Zouden jullie ooit nog een thriller willen schrijven?
Barbara:
Dank je, wat een mooie plek voor Blauw! En wat grappig dat jij het ook moeilijk vond het boek in een hokje te stoppen, ik vraag me echt af waar dat aan ligt.
Om op je vraag te antwoorden: Ja, ik wil heel graag een thriller schrijven, ik ben er zelfs aan eentje bezig nu. Een heel ander genre en een grote uitdaging, maar leuk om te doen.

Barbara, kan je er al meer over vertellen of houd je het nog even geheim?
Barbara:
Wel, de uitgeverij weet zelf nog niet waarover het gaat dus ik hou het nog even stil. 😉

Spannend! Joke, ben jij ook bezig met schrijven?
Joke:
De goesting is er, het verhaal ook, de personages zijn voor mij intussen al even levendig als de personages uit ‘Blauw’. Nu de tijd nog vinden om het af te werken… niet evident in combinatie met een gezin, een sociaal leven, een huishouden, een hond, en een leuke maar drukke job…
Of ik een thriller zou schrijven? Dat genre is voor mij niet weggelegd, denk ik. Ik lees het wel af en toe (denk Nicci French), maar voor mij wordt het al gauw te grauw of te spannend, en ik lees voornamelijk ter ontspanning. In mijn fantasie gebeuren er ook zelden griezelige dingen dus ik zou me moeten forceren. Ik zou het niet fijn vinden om me te moeten inleven in pakweg een seriemoordenaar of op Google me moeten informeren over technische aspecten van moorden of sterven. Alleen al deze zin typen vind ik griezelig ;-). Dus ik denk dat romans meer bij me passen.

Dan lekker bij romans houden ;-). Gaan jullie ook samen nog schrijven?
Barbara:
Er zijn nog geen concrete plannen. Ik woon trouwens zelf ondertussen in Portugal, wat het samen schrijven iets moeilijker maakt. De goesting is er anders echt wel! Ik mis het samen brainstormen en verhaallijnen bedenken. Alleen schrijven is toch wel iets anders hoor. Dus wie weet… Eind deze maand zien we elkaar even in België en ongetwijfeld zullen we het daar dan ook over hebben.

Dat brengt mij ook meteen tot mijn volgende vraag. We hadden het eerder al over onzekerheid. Is het in je eentje schrijven ‘enger’ omdat je dan op jezelf aangewezen bent?
Joke:
Absoluut. Ik ben een twijfelaar en een chaoot. Dat vertraagt het proces en maakt dat mijn structuur soms vastloopt. Op dat vlak mis ik mijn schrijversmaatje, maar ook het kunnen delen van alle verschillende etappes mis ik. Eén van de leukste dingen aan samen schrijven was het samen bedenken van de verhaallijnen. Langs de andere kant is het net fijn om mijn eigen schrijfstijl te ontdekken en ontwikkelen.

Dat lijkt mij zeker dubbel. In eerste instantie hebben jullie Blauw in eigen beheer uitgegeven, maar het werd al snel ontdekt door Hamley Books. Hoe is dat proces gegaan?
Barbara:
Sandra van Hamley Books contacteerde ons inderdaad kort na de lancering en we waren daardoor helemaal overdonderd. Natuurlijk hadden we oorspronkelijk wel overwogen om het manuscript naar een uitgeverij te sturen, maar uiteindelijk zagen we daar toch vanaf omdat we het project echt helemaal zelf tot een goed einde wilden brengen. Voor ons was het echt een persoonlijk project, snap je, we wilden daar geen derde partij in betrekken. Toegegeven, enige angst voor afwijzing speelde ook een rol. Na een goed gesprek met Sandra en met elkaar besloten we samen om onze boekbaby uit handen te geven. We konden de kans niet laten liggen om enerzijds zelf heel wat bij te leren en anderzijds Blauw aan een groter publiek aan te bieden. Het boek werd opnieuw geredigeerd en kreeg een gloednieuwe cover, ook het binnenwerk werd aangepakt. Op dit moment kan je Blauw in de betere boekhandel vinden en weldra ook in de bibliotheken, dat hadden we zelf nooit klaar kunnen spelen en we zijn Hamley Books daarvoor erg dankbaar.

Wat is het meest bijzondere dat jullie tot nu toe hebben meegemaakt?
Joke:
Er zijn al heel wat bijzondere momenten geweest, zoals de eerste keer ons eigen boek in de Standaard Boekhandel zien liggen tussen auteurs waar ik naar opkijk. Telkens als er een mooie recensie verschijnt blijft dat ook bijzonder. Maar het meest bijzondere vond ik zelf onze boekvoorstelling. Het was een ontzettend spannende avond, maar de opkomst van vrienden en familie was hartverwarmend.

Veel auteurs vinden het moeilijk om in de belangstelling te staan. Ze zitten veel liever te schrijven achter hun bureau. Hebben jullie dat ook?
Barbara:
Wel, daar verschillen Joke en ik in (Joke, correct me if I’m wrong). Ik kan er echt van genieten om op een podium te staan, vroeger deed ik elk jaar mee met het schooltoneel en als er ergens een ‘playbackshow’ was dan was ik erbij. Pas op, ik vind het altijd eng hoor, plankenkoorts hoort er absoluut bij, maar het is zo fijn om echte interactie te voelen met een publiek dat ik dat er voor over heb. Ik denk ook dat als je je niet anders voordoet dan je bent en je je kwetsbaarheid toont, er niet veel verkeerd kan gaan.
Joke: Van nature ben ik eerder een introvert persoon. Ik voel me er dan ook inderdaad ongemakkelijk bij wanneer ik fysiek in de belangstelling kom te staan.

Wat is jullie hoop voor de toekomst?
Joke:
Wat ‘Blauw’ betreft: ik ben zonder enige verwachting of hoop aan het boek begonnen. Dus alles wat er nu gebeurt overstijgt sowieso alle hoop of verwachtingen. Gezien hoe het nu loopt durf ik dan toch te hopen dat we nog veel lezers gezellige momenten kunnen laten beleven met het boek.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s